کارایی نانوکیتوزان در حذف بنزن از محلول‌های آبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 کارشناسی ارشد علوم و مهندسی محیط زیست، آلودگی‌های محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 گروه شیلات، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 کارشناسی ارشد بهداشت، ایمنی و محیط زیست، گروه شیمی، شرکت ملی پالایش و پخش فراورده‌های نفتی ایران (گلستان)

چکیده

سابقه و هدف: اهمیت آب به عنوان بستر حیات بر هیچ‌کس پوشده نیست. تنگناهای ناشی از افزایش جمعیت و فشار بر منابع آب ضرورت حفاظت از این منابع را پیش آورده ‌است. در سال‌های اخیر خشکسالی‌های پی‌‌ در‌‌‌ پی، افزایش بیش از حد جمعیت، افزایش صنایع و آلودگی‌های ناشی از آن اهمیت منابع آبی در کشور ایران که یکی از کشورهای خشک و نیمه خشک جهان محسوب می‌شود را دو چندان کرده‌ است. یکی از متداول‌ترین آلاینده‌های آب ترکیبات نفتی هستند. بنزن یک ترکیب آروماتیکی با فرمول C6H6 است. این ماده بسیار سمی و سرطان‌زا بوده و یکی از آلاینده‌های موجود در پساب‌های پالایشگاهی است. مصارف اولیه آب در صنایع در سال‌های اخیر موجب تغلیظ و افزایش سمیت پساب‌ها شده است. دفع نامناسب این قبیل پساب‌ها و عدم کاهش آلاینده‌های موجود در آن‌ها مشکلات محیط زیستی فراوانی را به‌وجود آورده است. بدین منظور، هدف از انجام این مطالعه سنتز یک نانو جاذب متخلخل با استفاده از کیتوزان به‌عنوان یک جاذب ارزان قیمت و سازگار با محیط زیست برای حذف بنزن از محلول‌های آبی و پاک‌سازی آب‌های آلوده است.
مواد و روش‌ها: برای ساخت نانو ذرات کیتوزان از پودر کیتوزان ساخت شرکت سیگما آلدریچ و محلول استیک اسید 1% استفاده شد. اثر پارامترهای مختلف pH، غلظت اولیه محلول بنزن، دوز جاذب و زمان تماس مورد بررسی قرار گرفت. مقادیر غلظت بنزن توسط دستگاه اسپکتروفتومترUV-Vis Array مدل Photonix Ar 2015 در طول موج 254 نانو متر تعیین و با استفاده از نرم افزار Excel و Spss آنالیز گردید.
یافته‌ها: با توجه به نتایج مقدار بهینه جذب بنزن در pH برابر 4 به‌دست آمد. با افزایش یا کاهش pH محلول، کارایی حذف بنزن کاهش یافت. همچنین با افزایش زمان تماس از 5 تا 120 دقیقه، کارایی حذف بنزن از 85/96 به 28/89 درصد کاهش یافت. با افزایش غلظت اولیه بنزن، راندمان حذف دارای روند صعودی بوده و بیشترین مقدار درصد حذف در غلظت 70 میلی‌گرم بر لیتر برابر با 57/78 درصد به‌دست آمد. همچنین نتایج نشان داد با افزایش دوز جاذب راندمان حذف بنزن روند نزولی داشته و بیشترین میزان درصد حذف در دوز جاذب 01/0 گرم برابر با 85/82 درصد به‌دست آمد. در شرایط بهینه بیشترین میزان درصد حذف بنزن 85/96 درصد تعیین شد.
نتیجه‌گیری: یافته‌های تحقیق نشان داد که جاذب نانو کیتوزان کارایی بالایی در جذب بنزن از محلول‌های آبی دارد. با توجه به این‌که نانوکیتوزان منشاء طبیعی دارد، می‌توان از آن به عنوان یک جاذب سازگار با محیط زیست و ارزان قیمت نسبت به سایر جاذب‌ها برای حذف ترکیبات آروماتیک از محلول‌های آّبی استفاده کرد..

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of nano chitosan efficiency in removal of benzene from aqueous solutions

نویسندگان [English]

  • Hassan Rezaei 1
  • Rogheyeh Motallebi 2
  • Seyed Ali Akbar Hedayati 3
  • Ali Kord Rostami 4
1 b. Assistant Professor of the Environmental Science Department, Faculty of Environment and Fisheries, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources.
2 MSc in Environmental Science and Engineering, Environmental Pollution, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
3 Department of Fisheries, Faculty of Fisheries and Environment, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources
4 Masters in Health, Safety and Environment, Department of Chemistry, National Iranian Oil Production and Distribution Company of Iran
چکیده [English]

Background and objectives: Benzene is an aromatic compound with the formula C6H6. This substance is highly toxic and cancers and is one of the pollutants in the refinery wastewater. Due to the pollution of water resources with this combination, it is very important to remove this material from the environment. For this purpose, the aim of this study was to synthesize a porous nano adsorbent using chitosan as an inexpensive and environmentally friendly adsorbent to remove benzene from aqueous solutions.
Materials and methods: Chitosan nano particles are made from chitosan powder made by Sigma Aldrich and 1% acetic acid solution. The effect of different pH parameters, initial concentration of benzene solution, adsorption dose and contact time are investigated. The concentration of benzene was determined by a UV-Vis Array spectrophotometer, Photonix Ar 2015, at 254 nm wavelength and analyzed using Excel and SPSS software.
Results: Results: According to the results, the optimum amount of benzene adsorption was obtained at pH 4. By increasing or decreasing the pH of the solution, the efficiency of benzene removal decreased. Also, with increasing contact time from 5 to 120 minutes, the efficiency of benzene removal decreased from 96.86 to 89.28%. By increasing the initial concentration of benzene, the removal efficiency had a upward trend and the highest removal percentage was obtained at a concentration of 70 mg / l, equal to 78.57%. Also, the results showed that by increasing the absorbent dose, the removal efficiency of benzene was decreasing and the highest percentage of removal in the absorbent dose was 0.01 g, 82.85%. In optimal conditions, the highest percentage of benzene removal was determined to be 85.66%.
Results: Results: According to the results, the optimum amount of benzene adsorption was obtained at pH 4. By increasing or decreasing the pH of the solution, the efficiency of benzene removal decreased. Also, with increasing contact time from 5 to 120 minutes, the efficiency of benzene removal decreased from 96.86 to 89.28%. By increasing the initial concentration of benzene, the removal efficiency had a upward trend and the highest removal percentage was obtained at a concentration of 70 mg / l, equal to 78.57%. Also, the results showed that by increasing the absorbent dose, the removal efficiency of benzene was decreasing and the highest percentage of removal in the absorbent dose was 0.01 g, 82.85%. In optimal conditions, the highest percentage of benzene removal was determined to be 85.66%.
Conclusion: Conclusion: The results of this study showed that nano chitosan adsorbent has a high efficiency in adsorption of benzene from aqueous solutions. Due to the fact that nano chitosan have a natural origin, it can be used as an environmentally friendly and inexpensive absorbent from other adsorbents to remove aromatic compounds from aqueous solutions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Benzene
  • Adsorption
  • aqueous solutions
  • Nano chitosan