مقادیر مختلف آب و کود ازت بر عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم پنبه ('گلستان و ب 557)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مهندسی آب، دانشکده آب و خاک

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 گرگان- موسسه تحقیقات پنبه کشور

4 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

5 هیات علمی گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

6 دانشجوی دکترای دانشکده آب و خاک

چکیده

چکیده
سابقه و هدف: پنبه گیاهی است که به مقدار آب آبیاری و زمان آبیاری واکنش زیادی نشان می‌دهد و نظر به کمبود آب در استان گلستان، لزوم استفاده بهینه از واحد آب مصرفی را بیش از پیش نشان می‌دهد. این امر جز با بکارگیری روش‌های مدرن آبیاری سطحی یا آبیاری تحت فشار و اعمال مدیریت مطلوب آبیاری و افزایش کارآیی مصرف آب محقق نخواهد شد.
مواد و روش‌ها: این آزمایش به‌صورت طرح کرت‌های خرد شده نواری در قالب فاکتوریل با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات پنبه هاشم آباد اجرا شد. پارامترهای فیزیکی و شیمیایی خاک از قبیل بافت خاک، وزن مخصوص ظاهری، درصد رطوبت ظرفیت زراعی و نقطه پژمردگی، شوری و اسیدیته خاک قبل از کشت با نمونه گیری از دو عمق 25-0 سانتی‌متر و 50- 25 سانتی‌متری اندازه‌گیری شد. نیاز کودی مزرعه با توجه به نتایج حاصل از آزمایشات محاسبه شد. فاصله کشت پنبه در طول سطح مورد مطالعه یکسان در نظر گرفته شد. قبل از کشت آبیاری به‌دلیل تامین رطوبت خاک انجام شد. کاشت دو رقم پنبه بصورت تصادفی انجام شد. در طول دوره رشد و قبل از اولین آبیاری، سیستم آبیاری بارانی تک‌شاخه‌ای اجرا شد. در طول دوره‌ی رشد، آبیاری بر اساس نیاز آبی کرت5I مورد سنجش قرار گرفت و آبیاری بر اساس نیاز آبی این کرت تا رسیدن به ظرفیت مزرعه ادامه یافت. در طول دوره‌ی رشد علایم و شاخص‌های اجزای عملکرد شامل اندازه گیری رشد گیاه، زمان اولین گل‌دهی، زمان اولین محصول و غیره و در نهایت عملکرد ثبت شد. تیمارهای مقادیر مختلف آب آبیاری شامل دیم تا آبیاری بیش از نیاز آبی به‌عنوان کرت اصلی و تیمارهای مقادیر مختلف کود نیتروژن شامل 0، 33، 66 و 100 درصد توصیه کودی و نیز ارقام پنبه به‌عنوان کرت‌های فرعی در نظر گرفته شدند.
یافته‌ها: نتایج نشان داد بیشترین عملکرد با 4362 کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار 4I و کمترین عملکرد مربوط به تیمار دیم (بدون آبیاری) با 3379 کیلوگرم در هکتار بود. عملکرد تیمارهای 2I، 3I، 4I، 5I و 6I نسبت به تیمار دیم (1I) به‌ترتیب به میزان 2/2، 7/16، 1/29، 1/8 و 7/15 درصد بیشتر بود. در بین تیمارهای کودی بیشترین عملکرد مربوط به تیمار بدون نیاز کودی بود که اختلاف آن با تیمارهای 66 و 100 درصد نیاز کودی معنی‌دار بود. در حالی‌که کمترین عملکرد مربوط به تیمار 66 درصد نیاز کودی بود. در سال تحقیق انجام شده (1391) به‌علت بارندگی‌های مناسب در فصل کشت، بوته‌های پنبه از رشد مناسبی برخوردار بودند و هر گونه آب اضافی یا کود نیتروژن باعث تسریع رشد رویشی شد که در نهایت منجر به کاهش رشد زایشی و متعاقب آن کاهش عملکرد شد. از نظر درصد زودرسی، تیمارهای دیم و 4I زودرس‌ترین و دیررس‌ترین تیمارها بودند. مقادیر مختلف کود نیتروژن تاثیری بر درصد زودرسی نداشتند. بیشترین تعداد قوزه در بوته مربوط به تیمارهای 5I و 6I بود که اختلاف آن با تیمارهای 1I و2I معنی‌دار بود اما با تیمارهای 3I و 4I معنی‌دار نبود. میزان مصرف کود نیتروژن از 0 درصد تا 100 درصد نیاز کودی تاثیر معنی‌داری بر تعداد قوزه در بوته نداشت.
نتیجه‌گیری: عملکرد رقم گلستان به میزان 9/17 درصد از رقم ب557 بیشتر بود. کارایی مصرف آب در تیمار دیم و تیمار آبیاری کامل بترتیب به میزان 1.51 و 0.81 کیلوگرم بر متر مکعب در هکتار بود. رقم ب557 زودرس‌تر از رقم گلستان بود. دو رقم پنبه به‌نام-های گلستان و ب557 از نظر تعداد قوزه در بوته یکسان بودند. پیشنهاد می گردد از رقم گلستان به عنوان الگوی کشت پایه انتخاب گردد. در سال های زارعی پر آب بصورت دیم کاشت انجاب شود و یا آبیاری به صورت تکمیلی انجام پذیرد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Different Amounts of Water and Nitrogen Fertilizer on Yield of Two Cotton Cultivars (Golestan and B 557)

نویسندگان [English]

  • saleh mahmoom salkuyeh 1
  • abotaleb hezarjeribi 2
  • ghorban ghorbani 3
  • hosein sharifan 4
  • mehdi zakerinia 5
  • fatemeh valinezhad 6
1 water and Soil department
2 gorgan
3 d
4 d
5 d
6 d
چکیده [English]

Background: Cotton is a plant that responds to the amount of irrigation water and irrigation time, and due to lack of water in Golestan province, the need for optimal use of water unit is more than ever before. This will not be achieved except through modern methods of surface irrigation or irrigation under pressure and appropriate management of irrigation and increasing water use efficiency.
Materials and Methods: This experiment was conducted as a split plot design in a factorial design with three replications at Hashem Abad Cotton Research Station. Physical and chemical parameters of soil such as soil texture, bulk density, moisture content of crop capacity and wilting point, soil salinity and soil acidity before cultivation were measured by sampling from two depths of 0.25 to 25 cm and 25 to 50 cm. Farm fertilizer requirement was calculated according to the results of the experiments. The distance of cotton cultivation during the studied surface was considered the same. Before irrigation was done due to soil moisture content. Planting two cotton cultivars was done randomly. During the growing season and before the first irrigation, a single-hinged rainwater system was implemented. During irrigation period, irrigation was carried out based on the water requirement of Plot i5 and irrigation continued on the basis of the water requirement of this plot to reach the farm capacity. During the growth period, the symptoms and the indicators of yield components included plant growth measurements, first flowering time, time of the first product, etc., and finally the yield was recorded. Different amounts of irrigation water treatments including rain irrigation, irrigation over water requirement as main plots and treatments of different amounts of nitrogen fertilizer including 0, 33, 66 and 100 percent fertilizer recommendation as well as cotton cultivars were considered as subplots.
Results: The results showed that the highest yield (4362 kg / ha) was related to 4I treatment and the lowest yield was obtained from rain fed (without irrigation) with 3379 kg / ha. The yield of I2, I3, I4, I5 and I6 treatments was 2,2, 16,7, 29,1, 8,1 and 15/7 percent, respectively, than rain fed (I1). Among fertilizer treatments, the highest yield was related to unfermented fertilizer application, which was significantly different with treatments of 66% and 100% fertilizer requirement. The lowest yield was 66% fertilizer requirement. In a research year (2012) due to suitable rainfall in the growing season, cotton plants were well-grown, and any excess water or nitrogen fertilizer accelerated vegetative growth which ultimately led to a decrease in reproductive growth and Subsequently, performance declined. In terms of precocious percentage, rain and I4 treatments were the earliest and the shortest treatments. Different amounts of nitrogen fertilizer had no effect on premature percentage. The highest number of bolls per plant was related to I5 and I6 treatments, which difference was significant with I1 and I2 treatments, but not significant with I3 and I4 treatments. The amount of nitrogen fertilizer application from 0% to 100% of fertilizer requirement did not have a significant effect on the number of bolls per plant.
Conclusion: The yield of Golestan cultivar was 17.9% higher than that of B-557. Water use efficiency in rainfed and irrigation treatments was 1.51 and 0.81 kg / m 3 / ha, respectively. B was 557 earlier than Golestan cultivar. Two cotton cultivars called Golestan and 557 B were identical in number of bolls per plant. It is recommended to select Golestan cultivar as a basic cultivar pattern. In rainfed overwrought years, an irrigation can be done or watering is done in supplementary form.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rain irrigation
  • Water use efficiency
  • Irrigation
  • Golestan climate