توزیع‌های فراوانی بهینه عامل فرسایندگی باران در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تربیت مدرّس

چکیده

ارزیابی توزیع‌های فراوانی برای تحلیل عامل فرسایندگی باران کم‌تر مورد توجه قرار گرفته است. لذا پژوهش حاضر با هدف تعیین و ارزیابی توزیع‌های فراوانی مختلف برازش‌یافته بر مقادیر عامل فرسایندگی باران در مقیاس‌های مختلف زمانی در ایران برنامه‌ریزی شد. بدین منظور پس از تحلیل کلیه رگبارهای موجود در دوره آماری 20 سال در 70 ایستگاه مطالعاتی، عامل فرسایندگی باران Wischmeier و Smith محاسبه شد. سپس با استفاده از نرم‌افزار EasyFit توزیع‌های فراوانی مختلف بر داده‌ها در هریک از مقیاس‌های زمانی برازش داده شد. به‌منظور تعیین نکویی برازش از آزمون مربع کای در مقیاس‌های زمانی مختلف در هر ایستگاه استفاده شد. بر اساس نتایج، توزیع گمبل‌حداکثر در اکثر ماه‏ها و فصول به‎عنوان بهترین توزیع فراوانی برازش‌‏یافته انتخاب شده و توزیع‌های لوگ‌نرمال سه پارامتری، گاما و لوگ‌نرمال دو پارامتری نیز رتبه نخست در بین توزیع‎های فراوانی برازشی بر مقادیر عامل فرسایندگی باران سالانه را به‌خود اختصاص دادند. هم‌‌چنین، ایستگاه‎هایی با رژیم بارش یکنواخت‌تر و متأثر از نظام‌های بارشی مشابه از تغییرپذیری کم‌تری در نوع توزیع‎های برازشی در مقیاس‌های زمانی مختلف برخوردار بودند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Optimum Frequency Distributions of Rainfall Erosivity Factor in Iran

نویسندگان [English]

  • Mohsen Zabihi
  • Seyed Hamidreza Sadeghi
  • Mehdi Vafakhah

Tarbiat Modares University

چکیده [English]

Evaluation of frequency distributions for rainfall erosivity factor analysis has been less considered. Thus, the present study aimed to identify and evaluate different frequency distributions fitted to the amount of rainfall erosivity factor in monthly, seasonal and annual scales in Iran. For this attempt, entire available rainfall events reported for 20 years in 70 stations were analyzed based on the Wischmeier and Smith equation. The different frequency distributions were then fitted to data in each of the time scale and station using EasyFit software with the help of chi-square test. According to results maximum Gumble distribution was selected as the best fitted distribution in most of months and seasons and also, 3-parameter lognormal, gamma and 2-parameter lognormal frequency distributions stood in the first rank among fitted frequency distributions. Also, stations with more stable rainfall regime and influenced by similar rainfall regimes had less variability in the type of fitted distributions in different time scales.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Design Erosivity
  • Frequency analysis
  • Spatial Distribution of Erosivity
  • Statistical Distribution
  • Time Scale